Het dorp De Waal
De Waal, het kleinste en één van de oudste dorpen op Texel, waar de oorspronkelijke structuur van wegen en bebouwing voor een groot deel bewaard zijn gebleven. De naam heeft het aan een dijkdoorbraak te danken, in oud taalgebruik wiel of waal geheten. Het dorp stamt uit de 12e eeuw en heeft tot 1613 aan zee gelegen, nu polder Waal en Burg, waar zeer veel (weide)vogels broeden en fourageren. De huizen en boerderijen werden vroeger, vanwege het omringende water op een soort terp (zg. keileembulten) en relatief dicht op elkaar gebouwd. Het dorp heeft veel authentiek gerestaureerde huizen met historische waarde en telt zelfs 24 monumentale panden.
In De Waal bevind zich het Agrarisch en Wagenmuseum waarin oa. een smederij, authentieke werktuigen, een collectie oude boerenwagens enz.. Regelmatig worden er demonstraties ijzersmeden gegeven en ook een rondrit met paard en wagen behoort tot de mogelijkheden.
Vanuit het groenewegje, één van de oudste nog bestaande weggetjes met paardepaadje op Texel (1624) heeft u een mooi uitzicht op de omliggende landerijen met schapenboet, karakteristiek voor het Texelse landschap. Ook de tuinwallen vind u rondom De Waal, na 1600 werden deze aangelegd als afscherming van iemands weidegrond (voorheen gemeenschappelijk). Een prachtige beschutte plek voor de vele lammetjes in het voorjaar en ook voor vele planten, vogels en insecten.
Texel is veelzijdig en biedt elk wat wils, het wordt wel nederland-in-het-klein genoemd. Dat geld ook voor de natuur, je vind er bos, duinen, strand, polderlandschap en diverse binnenwateren, kwelders elk gebied met zijn eigen vegetatie en vogelleven. Door zijn centrale ligging is De Waal een prima uitgangspunt om het eiland per fiets te verkennen.
Bv: een noordroute richting Oosterend langs de Waddendijk (binnen- en buitendijks), zilte plassen, natuurgebied "Drijvers Vogelweid De Bol" de Schorren een buitendijkse kwelder wat een paradijs is voor en zeer geliefd bij de vele vogelaars en de vogels die er fourageren of om gewoon te genieten van het prachtige uitzicht over het Wad en de Waddenzee. Verder richting De Cocksdorp en terug langs een fietspad dwars door een ruig stuk duinen, via 'De Slufter' een uniek natuurgebied dat in open verbinding staat met de zee en hierdoor een specifieke vegetatie kent, langs De Muy en via De Koog terug naar Uw vakantieadres over het Waalenburgerdijkje. (een route van ca 35km. fietspad)
Idem een zuidroute via het bos, de duinen richting den Hoorn, de Geul bekend vanwege de lepelaars en langs de dijk naar Oudeschild (visserij haven). Via het Skillepaadje over het Hogeberg gebied,een glooiend gebied gevormd in de ijstijd met oude historie (oa. bekend uit de VOC-tijd toen er door de schepen water en levende have ingenomen werd) of via het Fort de Schans (is te bezichtigen) terug naar De Waal.
Houdt U het liever bij een iets kortere route (ca 15 km.) dan kunt U richting Oosterend gaan, afzakken langs de Waddendijk richting Oudeschild en via het Hogeberg gebied terug naar De Waal. Of langs de op een steenworp afstand gelegen polder Waalenburg via het Waalenburgerdijkje richting De Koog, zo zijn er legio mogelijkheden en komt U langs de vele prachtige plekjes die Texel telt.
De Waal een pittoresk dorp, dé plek voor de vakantieganger die van rust en ruimte houdt.